Νέο Album | Gorillaz – The Mountain

Όταν οι Gorillaz εμφανίστηκαν στις αρχές των 00s, έμοιαζαν με ένα ευφυές, σχεδόν σαρκαστικό σχόλιο πάνω στη βιομηχανία της pop: ένα «εικονικό» συγκρότημα, γεννημένο από τη φαντασία του Damon Albarn και του εικονογράφου Jamie Hewlett. Ελάχιστοι θα στοιχημάτιζαν τότε ότι το πρότζεκτ θα άντεχε ένα τέταρτο του αιώνα, διαμορφώνοντας μια δισκογραφία που αγγίζει πλέον τα εννέα album και περιλαμβάνει δεκάδες – αν όχι εκατοντάδες – συνεργασίες. Σήμερα, σε μια εποχή όπου οι ψηφιακές περσόνες, τα virtual idols και η τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν σχεδόν καθημερινότητα, η αρχική τους σύλληψη μοιάζει όχι απλώς διορατική αλλά προφητική.

Το νέο τους album, “The Mountain”, φτάνει σε μια κομβική στιγμή για το συγκρότημα. Η έμπνευσή του πηγάζει από δύο φαινομενικά διαφορετικές πηγές: ένα ταξίδι στην Ινδία και την απώλεια των πατέρων των δύο δημιουργών. Αυτή η διπλή αφετηρία – γεωγραφική και συναισθηματική – διαπερνά ολόκληρο το έργο. Από τη μία, η έντονη παρουσία ινδικών ηχοχρωμάτων, με σιτάρ, tambura και bansuri να καθορίζουν τη μελωδική ραχοκοκαλιά αρκετών κομματιών· από την άλλη, μια διαρκής συνομιλία με τη μνήμη, τον θάνατο και την ιδέα ότι οι άνθρωποι συνεχίζουν να «ζουν» μέσα από τις φωνές και τα ίχνη που αφήνουν πίσω τους.

Στον δίσκο συναντάμε καλλιτέχνες όπως η Anoushka Shankar, που προσδίδει αυθεντικότητα και λεπτότητα στις ανατολίτικες αναφορές. Παράλληλα, επιστρέφουν φωνές από το παρελθόν: ο Mark E Smith, ο Bobby Womack, ο Tony Allen, ακόμη και ο Dennis Hopper, μέσα από παλαιότερες ηχογραφήσεις που ενσωματώνονται οργανικά στο νέο υλικό. Δεν πρόκειται για φθηνό νοσταλγικό τέχνασμα· οι φωνές τους ακούγονται επιβλητικές, ζωντανές, σχεδόν θριαμβευτικές. Ο θάνατος δεν παρουσιάζεται ως σκοτεινή απουσία αλλά ως μεταμόρφωση.

Όσοι γνωρίζουν το έργο του Albarn ίσως περιμένουν μια εσωστρεφή, μελαγχολική δουλειά. Πράγματι, η χαρακτηριστική του ροπή προς τις κατερχόμενες, νοσταλγικές μελωδίες κάνει την εμφάνισή της σε στιγμές μεγάλης ομορφιάς. Ωστόσο, το γενικό κλίμα του album είναι απροσδόκητα φωτεινό. Post-disco ρυθμοί, κινηματογραφικά έγχορδα, ηλεκτρονικά ξεσπάσματα και υπόγειες reggae αναφορές δημιουργούν ένα μωσαϊκό που αποπνέει ενέργεια. Είναι σαν το συγκρότημα να επιλέγει συνειδητά να αντιμετωπίσει την απώλεια με κίνηση και ρυθμό, όχι με στασιμότητα.

Στιχουργικά, το “The Mountain” περιστρέφεται γύρω από την ιδέα της συνέχειας: «το να ζεις είναι το τέλος μιας αρχής», μοιάζει να υπαινίσσεται σε διαφορετικές γλώσσες και μορφές. Υπάρχει μια διαρκής ένταση ανάμεσα στο φως και τη σκιά, στην ανάγκη προστασίας από τη σκληρή πραγματικότητα και στην επίγνωση ότι η άγνοια δεν αποτελεί λύση. Το album δεν κηρύσσει· παρατηρεί, σχολιάζει, αφήνει χώρο για πολλαπλές αναγνώσεις.

Ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματά του είναι η συνοχή. Οι δίσκοι των Gorillaz συχνά έδιναν την αίσθηση μιας εντυπωσιακής αλλά άνισης συλλογής ιδεών, όπου ο ακροατής έπρεπε να «σκάψει» για να βρει τα διαμάντια. Εδώ, αντίθετα, υπάρχει ξεκάθαρη αφηγηματική γραμμή. Το album λειτουργεί ως ενιαίο έργο, με αρχή, μέση και τέλος, και όχι ως playlist με εντυπωσιακές συμμετοχές.

Είκοσι πέντε χρόνια μετά το ξεκίνημά τους, οι Gorillaz δεν αναπαύονται στη μυθολογία τους. Με το “The Mountain” παραδίδουν έναν από τους πιο ώριμους και ισορροπημένους δίσκους της καριέρας τους – έναν δίσκο που αποδεικνύει ότι το «εικονικό» μπορεί να είναι βαθιά ανθρώπινο και ότι η δημιουργικότητα, όταν συνοδεύεται από τόλμη, δεν έχει ημερομηνία λήξης.