Η Μαντώ αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές και διαχρονικές φωνές της ελληνικής μουσικής σκηνής. Με πορεία που ξεπερνά τις τέσσερις δεκαετίες, έχει καταφέρει να συνδέσει το όνομά της με μεγάλες επιτυχίες, σημαντικές συνεργασίες και μια σταθερή καλλιτεχνική συνέπεια που τη συνοδεύει από τα πρώτα της βήματα μέχρι σήμερα. Η παρουσία της στη δισκογραφία και στις ζωντανές εμφανίσεις παραμένει ενεργή, αποδεικνύοντας ότι η σχέση της με τη μουσική είναι βαθιά και ουσιαστική.
Μεγαλωμένη μέσα σε ένα έντονα μουσικό περιβάλλον, με γονείς που υπήρξαν σημαντικές μορφές του χώρου, η Μαντώ ήρθε σε επαφή με τη μουσική από πολύ μικρή ηλικία. Αυτή η εμπειρία δεν λειτούργησε απλώς ως ερέθισμα, αλλά ως θεμέλιο για τη μετέπειτα πορεία της, διαμορφώνοντας τόσο την καλλιτεχνική της ταυτότητα όσο και τον τρόπο που προσεγγίζει τη δημιουργία και την ερμηνεία.
Στη διάρκεια της καριέρας της έχει συνεργαστεί με κορυφαίους Έλληνες και διεθνείς καλλιτέχνες, αφήνοντας το δικό της αποτύπωμα σε κάθε συνεργασία. Από τη λαϊκή και έντεχνη σκηνή μέχρι διεθνή projects, η Μαντώ έχει καταφέρει να κινείται με άνεση ανάμεσα σε διαφορετικά μουσικά είδη, διατηρώντας πάντα τη δική της χαρακτηριστική καλλιτεχνική ταυτότητα.
Παρά τη μακρόχρονη πορεία και την αναγνώριση που έχει λάβει, παραμένει προσγειωμένη και αφοσιωμένη στη μουσική δημιουργία. Σήμερα συνεχίζει να εργάζεται πάνω σε νέα τραγούδια, εμφανίσεις και εκπαιδευτικά projects, δείχνοντας πως η ανάγκη της για καλλιτεχνική έκφραση δεν έχει μειωθεί στο ελάχιστο.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η Μαντώ μιλά για το νέο της τραγούδι «Χαρταετός», τη δημιουργική της διαδικασία, τις συνεργασίες που τη σημάδεψαν, αλλά και τις σκέψεις της για τη σημερινή μουσική πραγματικότητα, σε μια ειλικρινή και γεμάτη εμπειρίες εξομολόγηση.
Το νέο σας τραγούδι «Χαρταετός» σηματοδοτεί μια δυναμική επιστροφή. Τι συμβολίζει για εσάς αυτό το τραγούδι;
Συμβολίζει καταρχάς την απώλεια. Κάθε είδους απώλεια. Μπορεί να είναι ερωτική, μπορεί να είναι οικογενειακή, μπορεί να αφορά έναν φίλο ή έναν γνωστό, έναν άνθρωπο που αγαπάμε πολύ και χάνουμε. Παράλληλα, μπορεί να αγγίζει και πιο κοινωνικά θέματα, δεν περιορίζεται μόνο σε ένα επίπεδο.
Γράψατε εσείς τη μουσική και τους στίχους. Είναι με λίγα λόγια ένα προσωπικό τραγούδι. Έχει να κάνει με κάποια δική σας απώλεια;
Η έμπνευση είναι κάτι που πολλές φορές έρχεται χωρίς να υπάρχει ένας συγκεκριμένος λόγος. Δηλαδή μπορεί απλώς να θέλω να γράψω ένα ωραίο τραγούδι. Κλείνω τα μάτια και σκέφτομαι κάτι που θα μου άρεσε πάρα πολύ να τραγουδήσω. Οραματίζομαι τον εαυτό μου μπροστά στο κοινό να τραγουδά ένα καινούριο τραγούδι και σκέφτομαι πώς θα το αγαπούσε ο κόσμος. Έτσι έρχεται πιο πολύ η έμπνευση σε μένα. Δεν είναι απαραίτητα βιωματικά αυτά που γράφω. Θέλω να γράφω ωραία μουσική και ωραίους στίχους. Δεν προέρχονται όλα από προσωπικά βιώματα. Πιστεύω ότι οι περισσότεροι συνθέτες λειτουργούν έτσι. Εκφράζουν το συναίσθημα της στιγμής, αυτό που νιώθουν εκείνη την ώρα.
Είναι ο «Χαρταετός» προπομπός για ένα μεγαλύτερο project;
Ναι, σίγουρα. Ετοιμάζουμε μαζί με τους Arcade πέντε καινούρια τραγούδια. Ο «Χαρταετός» είναι το πρώτο από αυτά που θα παρουσιάσουμε με αυτή την ομάδα, με την οποία έχω την τύχη να συνεργάζομαι αυτό το διάστημα. Είναι μια εξαιρετική ομάδα. Τα τραγούδια αυτά θα κυκλοφορήσουν αρχικά ως EP, αλλά υπάρχει και η σκέψη να προχωρήσουμε και σε περισσότερα και να εξελιχθεί σε άλμπουμ. Θα φανεί στην πορεία.
Έχετε γνωρίσει μεγάλη επιτυχία, παραμένοντας όμως πάντα προσγειωμένη. Πιστεύετε ότι το ταλέντο συνδέεται με την ταπεινότητα;
Οι άνθρωποι που έχουν πραγματικό ταλέντο δεν νιώθουν την ανάγκη να πάρουν αέρα. Δεν υπάρχει λόγος. Και δεν πρέπει να μας κάνει εντύπωση η επιτυχία. Εγώ αυτό το είχα πάντα σαν αρχή στη ζωή μου. Ό,τι επιτυχία κι αν ερχόταν, παρέμενα προσγειωμένη. Έλεγα ότι είναι κάτι όμορφο, αλλά αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι να δημιουργώ ωραία μουσική. Αυτό είναι το βασικό για μένα.
Ο κόσμος δεν θέλει πάντα πολύ σύνθετα τραγούδια. Όχι ότι τα υποτιμώ, γιατί έχω μεγαλώσει μέσα στην κλασική μουσική λόγω των γονιών μου και έχω επηρεαστεί και από τη jazz. Αλλά πιστεύω ότι ο κόσμος θέλει και πιο απλά τραγούδια, κατανοητά, που όμως να έχουν μέσα τους βαθιά συναισθήματα.
Είστε κόρη του Νίκου Σταματόπουλου και της Μαίρης Απέργη. Πώς ήταν να μεγαλώνετε σε ένα τόσο έντονα μουσικό περιβάλλον και τι στοιχεία πήρατε από τον πατέρα σας και τι από τη μητέρα σας καλλιτεχνικά;
Η μητέρα μου υπήρξε για μένα αλλά και για πολύ κόσμο μία από τις καλύτερες soprano leggera στην Ελλάδα και πιστεύω ότι της άξιζε να κάνει μια τεράστια καριέρα. Οι συνθήκες όμως τότε ήταν δύσκολες, έκανε και εμένα πολύ μικρή και δεν τη βοήθησαν οι συγκυρίες της ζωής. Παρ’ όλα αυτά έκανε καριέρα στη Λυρική Σκηνή, τραγούδησε πολλές όπερες και ήταν μια σπουδαία φωνή. Νιώθω πολύ τυχερή που πήρα το DNA της και συνέχισα σε αυτόν τον δρόμο.
Ο πατέρας μου ήταν σπουδαίος πιανίστας και jazz συνθέτης. Από εκείνον πήρα τη συνθετική πλευρά. Ήταν εξαιρετικός μουσικός, έπαιζε σε μεγάλες ορχήστρες, είχε συνεργαστεί με τον Γιώργο Κατσαρό, έπαιζε πιάνο και keyboards και υπήρξε επαγγελματίας μουσικός για πολλά χρόνια. Οπότε πήρα στοιχεία και από τους δύο.
Με λίγα λόγια το να ασχοληθείτε με τη μουσική ήταν κάτι σαν μονόδρομος, έτσι δεν είναι;
Ναι, κάπως έτσι. Παρόλο που η οικογένειά μου με ήθελε να γίνω δικηγόρος και με προόριζε για τη Νομική, τελικά η μουσική ήταν αυτή που με κέρδισε.
Ποια είναι η συμβουλή των γονιών σας που κρατάτε ακόμα και σήμερα μέσα σας;
Να μην τα παρατάω ποτέ. Ακόμα και στη μεγαλύτερη δυσκολία, στο πιο μεγάλο εμπόδιο ή στην αποτυχία, να συνεχίζω. Να επιμένω στον δρόμο μου.
Πριν από δύο χρόνια συμμετείχατε και στο Musical “The Reunion”. Τι σας τράβηξε περισσότερο σε αυτό το project;
Ήταν μια ιδέα που είχαμε μαζί με τον Κώστα Μπίγαλη, τη Σοφία Βόσσου και την Πωλίνα. Εμπνευστήκαμε από το “Mamma Mia”, από τον τρόπο δηλαδή που πήραν τα τραγούδια των ABBA και πάνω σε αυτά έχτισαν μια όμορφη ιστορία. Σκεφτήκαμε πόσο ωραίο θα ήταν να κάνουμε κάτι αντίστοιχο με τις δικές μας επιτυχίες, να συγκεντρώσουμε τα τραγούδια μας και να δημιουργήσουμε μια παράσταση σε μορφή musical, με χορογραφίες, σκηνικά και ένα ολοκληρωμένο story.
Την προηγούμενη χρονιά είχα συνεργαστεί με τη Θέμιδα Μαρσέλλου στη «Μελωδία της Ευτυχίας», μια εξαιρετική παράσταση στην οποία συμμετείχα μαζί με τη Νάντια Κοντογιώργη και άλλους πολύ αξιόλογους συντελεστές. Η Θέμις Μαρσέλλου είναι από τις πιο κατάλληλες στο είδος αυτό και για μένα ήταν το ιδανικό πρόσωπο για να αναλάβει τόσο τη συγγραφή όσο και τη σκηνοθεσία. Την πήρα τηλέφωνο, ενθουσιάστηκε αμέσως και έγραψε ένα υπέροχο σενάριο με πολύ δυνατούς διαλόγους.
Το αποτέλεσμα ήταν μια παράσταση πολύ δυνατή, με έντονο συναίσθημα, που είχε και πολλές συγκινητικές στιγμές. Υπήρχαν σκηνές που μας συγκινούσαν τόσο πολύ, που κλαίγαμε ακόμα και εμείς οι ίδιοι πάνω στη σκηνή.
Επίσης, και οι τέσσερις εντυπωσιάσατε το κοινό με τις υποκριτικές σας ικανότητες.
Ο Κώστας Μπίγαλης έχει σπουδάσει ηθοποιός και συνεχίζει να παίζει σε παραστάσεις. Με εκείνον είχαμε γνωριστεί σε musical, στο «Jesus Christ Superstar», που ήταν και η πρώτη μου δουλειά, η αφετηρία μου. Επίσης η Πωλίνα και η Σοφία είναι αυτό που λέμε «καρατερίστες», με πολύ καλή σκηνική παρουσία και μπορούν να ανταποκριθούν υποκριτικά.
Εγώ είχα ήδη εμπειρία από musical, όπως η «Μελωδία της Ευτυχίας», που ανέφερε πιο πριν και στη συνέχεια το «Frozen» όπου υποδύθηκα την Έλσα. Οπότε όλο αυτό λειτούργησε πολύ φυσικά. Αγαπώ πολύ το θέατρο και το musical, το διδάσκω κιόλας εδώ και χρόνια στο Ωδείο Τέχνης Φακανά, όπου έχω τη σχολή παιδικού musical – λέγεται Children’s Musical Theater Academy «CMTA»- και κάνουμε πολύ ωραία δουλειά.
Έχετε συνεργαστεί με πολλούς και σπουδαίους καλλιτέχνες όπως ο Δημήτρης Μητροπάνος, ο Αντώνης Ρέμος, η Sertab, η Jessica Simpson κ.ά. Ποια συνεργασία σας έχει μείνει πιο έντονα;
Είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσω μία συνεργασία, γιατί τραγουδάω σχεδόν σαράντα χρόνια και έχω ζήσει πάρα πολλές σημαντικές στιγμές. Από τη μία είναι ο Δημήτρης Μητροπάνος, ένας πραγματικός θρύλος. Εκτός από το ντουέτο που κάναμε, που ήταν ένα εξαιρετικό τραγούδι, κάναμε και περιοδείες μαζί, ακόμη και στην Αμερική. Ήταν ένας σπουδαίος καλλιτέχνης, ένας γίγαντας, και δυστυχώς τέτοιες μεγάλες μορφές φεύγουν σιγά σιγά από κοντά μας. Είναι πολύ λυπηρό αυτό, ειδικά όταν χάνουμε τόσο σημαντικά κεφάλαια της μουσικής, όπως συνέβη πρόσφατα και με τη Μαρινέλλα. Είναι μεγάλες απώλειες.
Από την άλλη πλευρά, η συνεργασία με τη Jessica Simpson ήταν ένα πολύ μεγάλο επίτευγμα για μένα. Το να γράψω τραγούδι για μια Αμερικανίδα καλλιτέχνιδα, να γίνει επιτυχία και να χρησιμοποιηθεί ως τραγούδι τίτλων σε κινηματογραφική ταινία στο Hollywood ήταν κάτι πολύ σημαντικό.
Από την ελληνική σκηνή έχω συνεργαστεί με πάρα πολλούς δημιουργούς, όπως ο Θεοφάνους, ο Κορκολής, ο Χαριτοδιπλωμένος, ο Παπαδημητρίου, η Δρούτσα, η Γιαννατσούλια και πολλοί άλλοι. Είναι τόσοι πολλοί που πραγματικά είναι δύσκολο να ξεχωρίσω, γιατί σχεδόν με τους περισσότερους έχω συνεργαστεί και κάθε συνεργασία είχε τη δική της αξία.
Υπάρχει κάτι που έχει μείνει ανεκπλήρωτο, κάποιος καλλιτέχνης με τον οποίο θα θέλατε να συνεργαστείτε;
Οι καλλιτέχνες με τους οποίους θα ήθελα να συνεργαστώ δεν βρίσκονται πια στη ζωή. Για παράδειγμα η Τζένη Βάνου, την οποία θεωρώ κορυφαία Ελληνίδα τραγουδίστρια.
Υπάρχει κάτι από την εποχή των 80’s και των 90’s που θα θέλατε να επαναφέρετε στη σημερινή μουσική;
Την ανεμελιά, τον ρομαντισμό και το γεγονός ότι ο κόσμος τότε έψαχνε περισσότερο τη μουσική. Δεν ήταν τόσο εύκολα διαθέσιμη όπως σήμερα, που ακούμε ένα τραγούδι και την επόμενη μέρα δεν θυμόμαστε τι έχουμε ακούσει. Τότε υπήρχε πραγματική δίψα για τη μουσική. Θυμάμαι εποχές που πηγαίναμε στα δισκάδικα, αγοράζαμε βινύλια, γράφαμε κασέτες, τις ακούγαμε όλη μέρα και διαβάζαμε τους στίχους. Όλη αυτή η διαδικασία είχε μια μαγεία που σήμερα έχει χαθεί.
Θα ήθελα πολύ να επανέλθει το φυσικό προϊόν. Να υπάρχουν ξανά μεγάλα καταστήματα με δίσκους και cd, όπως στα 90’s, με αυτή την εμπειρία. Σήμερα μπαίνεις σε ένα κατάστημα και βλέπεις ελάχιστα cd σε μια γωνία, και αυτό είναι κάτι που μου λείπει. Σε κάποιες χώρες εξακολουθεί να υπάρχει, όπως στην Ιαπωνία, όπου ο κόσμος αγοράζει ακόμη cd και κασέτες. Θα ήθελα να υπάρχει αυτή η επιλογή και να μην είναι όλα αποκλειστικά ψηφιακά.
Πώς βλέπετε τη σημερινή κατάσταση στη μουσική βιομηχανία και τι έχει αλλάξει σε σχέση με το παρελθόν;
Ένα μεγάλο μέρος της μουσικής έχει γίνει πλέον αναλώσιμο και αυτό δεν είναι καλό, γιατί δεν υπάρχει το ίδιο φιλτράρισμα όπως παλιά. Σήμερα μπορεί ο καθένας να πάει σε ένα στούντιο και να κυκλοφορήσει κάτι μόνος του, χωρίς να υπάρχει η καθοδήγηση από έναν παραγωγό ή μια δημιουργική ομάδα που θα συμβάλει ουσιαστικά στο αποτέλεσμα. Παλαιότερα υπήρχε περισσότερη συνεργασία, περισσότερος σχεδιασμός και ένα κοινό όραμα ανάμεσα στους δημιουργούς. Τώρα, σε μεγάλο βαθμό, οι καλλιτέχνες λειτουργούν μόνοι τους, βρίσκουν τραγούδια, τα ετοιμάζουν και οι εταιρείες απλώς τα κυκλοφορούν.
Οι εποχές βέβαια έχουν αλλάξει πολύ. Ζούμε σε μια ψηφιακή πραγματικότητα όπου δεν υπάρχει το φυσικό προϊόν όπως παλιά και ο κόσμος έχει πολλά διαφορετικά ερεθίσματα, οπότε δεν διψάει με τον ίδιο τρόπο για τη μουσική. Δεν είναι εύκολο πλέον να δημιουργηθεί μια τόσο μεγάλη επιτυχία όπως στο παρελθόν. Παρ’ όλα αυτά, συνεχίζω να προσπαθώ και να δημιουργώ. Ο «Χαρταετός» μέχρι στιγμής πηγαίνει πολύ καλά, ο κόσμος τον έχει αγαπήσει και αυτό φαίνεται κυρίως στα live, όπου ήδη τον τραγουδούν μαζί μου, παρόλο που έχει κυκλοφορήσει μόλις λίγες ημέρες. Αυτό είναι ένα πολύ θετικό σημάδι για τη συνέχεια.
Σπουδάσατε στο Berklee. Τι σας πρόσφερε αυτή η εμπειρία καλλιτεχνικά και προσωπικά;
Ξεκίνησα τις σπουδές μου στην Ελλάδα, όπου ασχολήθηκα με το πιάνο και τη θεωρία της μουσικής. Μετά την αποφοίτησή μου από το Λύκειο πήρα υποτροφία και πήγα στο Berklee, όπου έμεινα περίπου ενάμιση με δύο χρόνια. Στη συνέχεια συνέχισα στη Νέα Υόρκη, όπου έκανα ιδιαίτερα μαθήματα φωνητικής και έζησα εκεί για κάποια χρόνια.
Όλη αυτή η διαδρομή με εξέλιξε πάρα πολύ ως μουσικό, κάτι που θεωρώ πολύ σημαντικό. Γιατί ως τραγουδίστρια, η αλήθεια είναι ότι από μικρή τραγουδούσα όπως τραγουδάω και σήμερα. Ήταν κάτι έμφυτο για μένα. Δεν είναι ότι με έμαθε κάποιος να τραγουδάω. Από την πρώτη στιγμή που έπιασα μικρόφωνο, μπορούσα να αποδώσω φυσικά αυτό που είχα μέσα μου.
Ωστόσο, οι σπουδές μού έδωσαν όλα τα εργαλεία για να εξελιχθώ ουσιαστικά. Με βοήθησαν να κατανοήσω βαθύτερα τη μουσική, να αναπτύξω την ακουστική μου, να μάθω την αρμονία, τα ακόρντα και γενικότερα τη δομή της μουσικής. Μου έδωσαν επίσης τη δυνατότητα να εκφράζομαι και ως δημιουργός, να συνθέτω και να έχω πλήρη επίγνωση αυτού που παίζω και ερμηνεύω, είτε στο πιάνο είτε στην κιθάρα.
Ποια είναι τα επόμενα επαγγελματικά σας σχέδια;
Λοιπόν, στις 17 Απριλίου θα εμφανιστώ ξανά στο Καφεθέατρο, έναν πολύ αγαπημένο χώρο που επισκέπτομαι συχνά τελευταία και περνάμε εκεί πολύ όμορφες βραδιές. Στις 30 του μήνα θα εμφανιστούμε στο Κύτταρο με την ομάδα, μαζί με τον Κώστα Μπίγαλη, τη Σοφία Βόσσου και την Πωλίνα.
Στη συνέχεια ακολουθούν περιοδείες, ενώ τον Μάιο έχω αρκετές ζωντανές εμφανίσεις και θα ταξιδέψω και στην Κύπρο. Παράλληλα, ετοιμάζουμε ήδη το επόμενο τραγούδι με τους Arcade.
Πέρα από τις εμφανίσεις, συνεχίζω και τη διδασκαλία στο Ωδείο, όπου βρίσκομαι σχεδόν 20 χρόνια και διδάσκω φωνητική. Έχω πολλούς μαθητές με τους οποίους έχουμε αναπτύξει μια πολύ όμορφη σχέση και μια δημιουργική καθημερινότητα. Επίσης, κάθε Σάββατο λειτουργεί η σχολή CMTA, μια σχολή musical για παιδιά από 4 έως 15 ετών, όπου έχουμε τρία τμήματα και κάνουμε πολύ σοβαρή και όμορφη δουλειά. Συνεργάζομαι εκεί με τον Βασίλη Φακανά, τον Διονύση Αποστολόπουλο και την Ευαγγελία Κατσαντώνη.
Γενικά κάνω πολλά πράγματα ταυτόχρονα, κάτι που μου αρέσει πολύ, γιατί είμαι άνθρωπος δημιουργικός και μου δίνει ενέργεια.
Ποιο είναι το μότο σας στη ζωή;
Το μότο μου στη ζωή είναι να δίνετε αγάπη, πολλή αγάπη και να ακούτε πολλή μουσική.
Συνέντευξη: Θοδωρής Κολλιόπουλος
